Veelgestelde vragen
De Watergeuzen-batterij
Het stroomnet werkt het beste als vraag naar en productie van stroom met elkaar in balans zijn; er moet ongeveer net zoveel worden verbruikt als opgewekt. Op piekmomenten (bijvoorbeeld als het hard waait en alle windmolens draaien) komt er te veel stroom op. Op andere momenten (bijvoorbeeld aan het begin van de dag) is er plotseling veel vraag doordat iedereen opstart. Of er is een tekort doordat de zon niet schijnt en de zonnevelden niets opwekken. Het Nederlandse elektriciteitsnet is ook overbelast. Bedrijven en particulieren in Leiden Zuidwest hebben daar nu al last van: ze kunnen geen aansluiting krijgen.
Door een batterij te bouwen, kan Rijnland Energie een bijdrage leveren aan een goede balans en de netbelasting. De batterij fungeert als energiebuffer. Als er te veel stroom op het net is, laden de batterijen op; als er te weinig stroom is ontladen ze en leveren ze hun stroom terug aan het net. Dat lost overigens niet alles op. Onze batterij is één van de vele buffers die nodig zijn. Energiebedrijven en netbeheerders hebben geld over voor die bufferfunctie. De coöperatie verdient dus geld met de batterijen en laat dat ten goede komen van mensen in de regio.
De batterij heeft een omvang van ongeveer vier batterij-units, elk ter grootte van een halve zeecontainer. Mogelijk worden het meer, maar kleinere units. Rondom de containers komen struiken te staan.
Naast de noordelijke molen langs de A4, bij de afslag Leiden-Zoeterwoude. Kijk op de kaart voor de locatie.
De totale investering bedraagt 3,5 miljoen euro. Dit omvat kosten voor het batterijsysteem, randapparatuur en turnkey oplevering, inclusief de werkzaamheden voor het geschikt maken van de locatie (fundering).
De Watergeuzen-batterij is een lithium-ferro batterij van 10 MW/20 MWh met een laadcyclus van twee uur. Dat wil zeggen dat de batterij in twee uur kan opladen en na twee uur weer kan ontladen. Een volle batterij kan twee uur lang 20 MWh stroom leveren. Ter vergelijking, met één volle batterij kun je 23.000 huishoudens twee uur lang van stroom voorzien.
Coöperatie De Windvogel bouwde (ook samen met Emmett Green) in Ouderkerk aan de Amstel de AmstelbatterEi. Deze batterij kan 1 MW leveren en 2 MWh opslaan. Deze batterij is inmiddels in bedrijf. Wij leren van de ervaringen met die batterij.
Eind april 2026 sluit de inschrijfronde voor participaties. Tegen die tijd verwachten we ook een onherroepelijke vergunning te hebben. Daarna moet de bank nog een definitief akkoord geven. Als alles goed gaat, kunnen we eind 2026 starten met de bouw en gaat de batterij in 2027 in bedrijf.
Eigendom en eigenaarschap
Rijnland Energie en Emmett Green zijn beide voor 50% eigenaar van de batterij. Ze delen ook de opbrengsten. Het geld dat Rijnland Energie inlegt, wordt bijeengebracht door mensen in de omgeving die dat willen. Zij geven dus een lening, maar zijn geen mede-eigenaar. Ze hebben (via hun lokale coöperatie) wel medezeggenschap over de batterijen.
Coöperatie Rijnland Energie wil dat mensen in de omgeving kunnen meebeslissen over energie en kunnen meeprofiteren van de opbrengsten. Dat kan het beste als je samen, via de coöperatie, eigenaar bent van de wind, zon en batterijen. Dat heet ‘lokaal eigendom’. We regelen dat lokaal eigendom door burgers die dat willen te laten meebetalen aan en meebeslissen over de batterij. In ruil voor je investering krijg je rente op je inleg en medezeggenschap via je lokale energiecoöperatie.
Rijnland Energie Coöperatie ontwikkelt dit project samen met de specialisten van Emmett Green. Rijnland Energie en Emmett Green zijn elk voor 50% eigenaar van de batterijen. Financieel worden we ondersteund door Deltawind, een ervaren coöperatie die ons ook heeft geadviseerd over De Watergeuzen.
Elektriciteits Opslag Systemen (EOS) zijn tamelijk innovatief en technisch complex. Er komt veel nieuwe kennis bij kijken. Rijnland Energie heeft de kennis en ervaring van Emmett Green nodig om dit te kunnen doen.
Rijnland Energie kan stroom tijdelijk opslaan en verkopen op een moment dat het meer opbrengt. De coöperatie bespaart daarnaast kosten bij de netbeheerder door niet op ‘ongunstige’ momenten stroom aan het net te leveren. De coöperatie maakt zelf geen winst. De opbrengst gaat naar omwonenden die hebben geïnvesteerd in de bouw van de batterijen, – via een omgevingsfonds – naar duurzame projecten in de omgeving en naar nieuwe duurzame projecten.
Omwonenden kunnen investeren in de batterij en krijgen rente op hun inleg. Zo profiteren mensen in de omgeving van duurzame stroom die lokaal wordt opgewekt en opgeslagen.
Bedrijven die nu in de wachtrij staan bij Liander, kunnen dankzij dit slimmere gebruik van het stroomnet een aansluiting krijgen. De maatschappij als geheel kan meer duurzame stroom gebruiken, doordat die met een batterij efficiënter wordt ingezet.
Voorwaarden om mee te doen
Alle inwoners en bedrijven in de regio Holland Rijnland die lid zijn van een lokale coöperatie. Die lokale coöperatie moet op haar beurt zijn aangesloten bij Rijnland Energie. Kijk hier welke dat zijn. Is er nog geen coöperatie in je gemeente? Word dan (tijdelijk) lid de coöperatie in je buurgemeente.
We werken met een getrapt lidmaatschapsysteem. Rijnland Energie is een regionale coöperatie. De lokale coöperaties zijn lid van Rijnland Energie. We zijn opgericht om regionale projecten te stimuleren die de gemeentegrenzen overstijgen en voor lokale coöperaties te omvangrijk zijn. Op deze manier zorgen we dat je als bewoner zeggenschap hebt.
De meeste coöperaties vragen bescheiden lidmaatschapskosten vanaf € 10 per jaar. Informeer bij je lokale coöperatie.
Alphen aan den Rijn: Energiek Alphen
Hillegom: Hillezon
Leiden: Energiek Leiden
Leiderdorp: Zon op Leiderdorp
Leimuiden: Leimuiden Duurzaam
Leidschendam-Voorburg: Energy Common Leidschendam-Voorburg
Nieuwkoop: Gebiedscoöperatie Nieuwkoop
Oegstgeest: Energiek Poelgeest
Teylingen: Zon op Teylingen
Voorschoten: Energie Coöperatie Voorschoten
Zoeterwoude: Groener Zoeterwoude
Ja, dat kan! Als er nog geen coöperatie in je gemeente is, kun je tijdelijk lid worden van de coöperatie in je buurgemeente. Zodra er een lokale coöperatie is opgericht, kun je overstappen.
Batterij-participaties kopen
De ‘stukjes batterij’ die we aanbieden noemen we Stroomdelen. Ze zijn een bewijs van deelname in de coöperatie Rijnland Energie. Eén Stroomdeel is 250 euro waard. Het is een lening van jou aan de coöperatie en geeft recht op rente en terugbetaling. Feitelijk gaat het om een langlopende obligatielening, of een ‘obligatie’. In het informatiememorandum wordt dit verder toegelicht.
Meedoen betekent dat je geld uitleent aan Rijnland Energie om De Watergeuzen-batterij te bouwen. Je koopt één of meer Stroomdelen. In ruil voor je lening ontvang je jaarlijks naar verwachting 6% rente op je inleg. Na 10 jaar krijg je de volledige inleg weer terug. Je kunt minimaal 1 participatie (€ 250) en maximaal 80 participaties (€ 20.000) kopen. Alle voorwaarden voor participeren staan in ons participatiereglement.
We hanteren een minimum van € 250 (1 Stroomdeel) en een maximum van € 20.000 (80 Stroomdelen). Zo zorgen we dat je ook met een klein bedrag al kunt meedoen en dat er zoveel mogelijk mensen kunnen meeprofiteren.
400.000 euro.
Participanten kunnen participaties onderling aan elkaar verkopen. Rijnland Energie zorgt voor een platform waar potentiële kopers en verkopers elkaar kunnen vinden. Rijnland Energie heeft beperkte mogelijkheid om participaties terug te kopen. De terugkoopruimte wordt jaarlijks vastgesteld door de ALV van Rijnland Energie.
Ja, dat kan. Als je zelf als (groot)ouder lid bent van een van de bij Rijnland Energie aangesloten coöperaties, dan kunnen jouw (klein)kinderen mee doen. In dat geval wordt de participatie op naam van het kind gezet. Daarvoor is toestemming van een wettelijk vertegenwoordiger nodig. Het kind moet een eigen bankrekening op zijn of haar naam hebben.
Aflossing en geld terugkrijgen
Rijnland Energie lost de participaties na 10 jaar volledig af. Kijk voor de voorwaarden in het informatiememorandum.
In principe leg je je geld in voor de hele looptijd van het project. Dat is 10 jaar. In overleg met Rijnland Energie kun je tussentijds je geld terugkrijgen. Deze mogelijkheid is begrensd, want als iedereen tegelijkertijd de inleg terug wil, blijft er onvoldoende in kas. De ledenvergadering bepaalt jaarlijks hoeveel er maximaal terugbetaald kan worden.
Risico’s
Wanneer je belegt of geld uitleent, loop je altijd een risico. We hebben alle risico’s zorgvuldig uitgezocht en voor je op een rijtje gezet in hoofdstuk van het informatiememorandum. In het ergste geval ben je je inleg kwijt, maar je bent niet aansprakelijk voor verliezen van de coöperatie.
We hebben het rendement bepaald op basis van een zeer voorzichtige inschatting. Om niet-functioneren te voorkomen, hebben we een servicecontract. Verder is de batterij verzekerd. Desondanks is het mogelijk dat we minder rendement kunnen uitkeren dan verwacht.
Inschrijving
Vanaf 15 maart 2026 kun je inschrijven via de website van Rijnland Energie. Je vult de gevraagde gegevens in en het aantal participaties dat je zou willen kopen. Je bent hiermee aangemeld. Na sluiting van de inschrijfperiode laten we je weten hoeveel participaties je krijgt en hoe je kunt betalen. De transactie is rond op het moment dat je de bevestiging van betaling hebt ontvangen.
Van 15 maart tot 30 april 2026.
Als er op meer participaties wordt ingeschreven dan er beschikbaar zijn, is het mogelijk dat je minder participaties krijgt toegewezen dan waar je je voor hebt ingeschreven. We verdelen ze eerlijk, zodat er zo veel mogelijk mensen kunnen meedoen. Elke inschrijver krijgt in ieder geval een of meer participaties.
We verwachten dat dat niet zal gebeuren. Maar als er onverhoopt te weinig mensen inschrijven, verlengen we eerst de inschrijfperiode. Als er dan nog te weinig opladers zijn, gaan we op zoek naar andere co-financiers. We laten je inschrijving voorlopig staan en je krijgt bericht van ons zodra de financiering rond is.
Over de coöperatie
Een groep bewoners die samen hun dorp of stad willen verduurzamen. Ze willen zelf bepalen waar hun energie vandaan komt en onafhankelijk zijn van een (commerciële) leverancier. Samen starten ze een wind-, warmte- of zonproject om energie op te wekken.
Rijnland Energie werkt aan de verduurzaming van de energievoorziening van de regio Holland Rijnland. We realiseren ons dat we duurzame opwek en opslag in onze regio hard nodig hebben. Wij willen als bewoners invloed hebben op de ontwikkeling daarvan. Ook willen we dat de regio zoveel mogelijk de vruchten plukt van de opbrengsten. Als eigenaar van de windmolens en de batterij bepalen wij zelf wat er gebeurt. Rijnland Energie ontwikkelt nieuwe projecten met en voor bewoners.
Dat zijn (onder andere) Rob Boerée (voorzitter en initiatiefnemer van Energiek Leiden), Anne Marieke Schwencke (penningmeester, secretaris) en Henk Uittenbogaard (algemeen bestuurslid). Je leest interviews met hen op de website.
Alle mensen die betrokken zijn bij de oprichting van Rijnland Energie komen uit het netwerk van de coöperatieve energiebeweging in Nederland. We weten wat daar speelt en kunnen naar behoefte kennis halen bij de landelijke koepel Energie Samen en bij andere energiecoöperaties.
Rijnland Energie is een coöperatie. Dat betekent dat de leden het beleid bepalen. De leden zijn de lokale coöperaties die zijn aangesloten bij Rijnland Energie: EC Leidschendam-Voorburg, EC Voorschoten, Energiek Alphen, Energiek Leiden, Hillezon, EC Teylingen, Leimuiden Energiek, Energiek Poelgeest, Gebiedscoöperatie Nieuwkoop, Zon op Leiderdorp en Groener Zoeterwoude. Zij vaardigen allemaal een bestuurslid af naar de ALV van Rijnland Energie.
Rijnland Energie is een vrijwilligersorganisatie. De bestuursleden krijgen geen loon of andere vergoeding voor hun kerntaak, maar kunnen in uitzonderingsgevallen een betaalde bestuursopdracht krijgen. Ook worden er soms mensen van buiten ingehuurd met specifieke kennis, bijvoorbeeld voor communicatie of financieel advies.
De leden betalen een bescheiden contributie. Daarnaast is er gebruik gemaakt van een subsidie van de provincie Zuid-Holland. Hiermee is het eerste haalbaarheidsonderzoek voor de batterij bekostigd. De kosten voor de bedrijfsvoering komen uit de opbrengsten van de batterij. De bestuursleden zijn onbezoldigd.
De bestuursleden van de coöperatie worden niet betaald. Voor de bedrijfsvoering (technisch beheer e.d.) worden mensen ingehuurd die wel betaald worden.
Milieubelasting
Een Lithium-ferro-batterij is een type lithium-ion batterij waarbij lithium-ijzerfosfaat wordt gebruikt als kathodemateriaal. De batterij bestaat uit duizenden afzonderlijke batterijcellen (cilindrisch, vergelijkbaar met een forse AA-batterij) die samen een opslagsysteem vormen.
In tegenstelling tot veel andere lithium-ion batterijen maakt LFP gebruik van ijzer en fosfaat. Daardoor zijn geen kobalt of nikkel nodig, metalen waarvan de winning gepaard gaan met milieu- en sociale problemen.
Voor de winning van lithium is mijnbouw noodzakelijk, en zoals bij vrijwel alle mijnbouwactiviteiten heeft dit impact op de omgeving.
De kathodematerialen ijzer en fosfaat zijn aanzienlijk minder milieubelastend dan lood, cadmium, nikkel of kobalt. Ze vormen bij vrijkomen een beperkter milieurisico. Wel bevat de batterij een elektrolyt (geleidende vloeistof). Deze stof is corrosief en schadelijk bij vrijkomen. Daarom zijn batterijsystemen standaard uitgerust met lekbakken en vloeistofdichte compartimenten, vloeistofdetectiesystemen en brandwerende en vloeistofkerende omkastingen.
LFP-batterijen staan bekend om hun hoge thermische stabiliteit. Het risico op ongecontroleerde oververhitting is kleiner dan bij sommige andere lithium-ion chemieën. Daarnaast beschikken grootschalige batterijsystemen over meerdere veiligheidslagen, alles conform regelgeving. Het risico op brand is daardoor beperkt en beheersbaar binnen de geldende veiligheidsnormen.
LFP-batterijen hebben een relatief lange levensduur en kunnen duizenden laad- en ontlaadcycli doorlopen. Dat maakt ze geschikt voor langdurige toepassingen.
Voor batterijcellen geldt binnen de Europese Unie een terugnameverplichting voor fabrikanten. Producenten zijn verantwoordelijk voor inzameling en verwerking van afgedankte batterijen. Grootschalige recycling van lithium-ion batterijen is technisch haalbaar en inmiddels verder ontwikkeld, maar nog niet overal economisch rendabel. De verwachting is dat recyclingtechnieken en verplichtingen zich de komende 10–15 jaar verder ontwikkelen en opschalen. De kritische grondstoffen bevinden zich in de afzonderlijke batterijcellen. Omdat een batterijsysteem bestaat uit een grote hoeveelheid gestandaardiseerde cellen, is de recyclingketen goed schaalbaar.
Lithium is als element niet schaars in geologische zin. Het komt relatief veel voor in de aardkorst. Wel is de huidige productie geografisch geconcentreerd en niet overal economisch rendabel te ontwikkelen. De beschikbaarheid wordt daarom vooral bepaald door marktontwikkelingen, investeringen en geopolitieke factoren.
De grootste milieu-impact zit doorgaans in de winning van grondstoffen en de productie van batterijcellen. Tijdens gebruik produceert de batterij geen uitstoot. Over de levensduur kan de batterij bijdragen aan efficiënter gebruik van duurzame energie en vermindering van netcongestie.
Bij normaal gebruik zijn er geen gezondheidsrisico’s voor omwonenden. Het systeem is gesloten, voorzien van beveiligingen en voldoet aan Europese veiligheidsnormen. Eventuele risico’s zijn meegenomen in ontwerp, certificering en vergunningverlening.
Alternatieven zoals natrium-ion batterijen of zoutbatterijen zijn in ontwikkeling en kennen interessante eigenschappen, zoals het gebruik van ruim beschikbare grondstoffen. Deze technologieën bevinden zich echter nog in een verdere ontwikkel- en opschalingsfase en zijn op dit moment minder breed commercieel beschikbaar op grote schaal. Voor grootschalige toepassingen geldt de LFP-batterij momenteel als een van de meest milieuverantwoorde en veilige commercieel beschikbare technologieën.
De batterij komt te staan op een stuk weiland naast de molens dat momenteel niet wordt gebruikt. Op dat stuk grond kan dus straks niets groeien. Er is verder geen sprake van overlast door geluid of uitstoot. De Natuur- en Milieufederatie ZH heeft een adviesrapport uitgebracht. Daarin staan aanbevelingen om de bouw aan te grijpen om de biodiversiteit in de directe omgeving te verbeteren en beter aan te sluiten bij de begroeiing langs het wandelpad, het Papenmeer en de sloten.
Overige vragen
Het Ministerie voor EZ&K liet een onderzoek uitvoeren door CE Delft: Beleid voor grootschalige batterijen en opweknetcongestie. De conclusie van het rapport is dat energieopslag belangrijk is voor een duurzaam energiesysteem.
Je draagt bij aan een duurzaam energiesysteem in onze regio, waarvan de opbrengsten terugvloeien naar de omgeving. Via je coöperatie heb je medezeggenschap over de batterij en over toekomstige wind- en zonprojecten in Holland Rijnland. En je krijgt rendement op je inleg.
Rijnland Energie vindt dat energie een maatschappelijk goed is, waar iedereen toegang toe moet hebben. De opbrengsten van energie zouden ook aan iedereen ten goede moeten komen. Als coöperatie hebben we geen winstoogmerk. We doen met de opbrengsten wat de leden willen.
Mis je een vraag/antwoord? Laat het ons weten!
